Wisława Szymborska "Koniec i początek"
Podmiot liryczny nie ujawnia się, trudno go wskazać, adresat liryczny również jest anonimowy. Często powtarzający się zaimek nieokreślony "ktoś" nie pozwala na dokładne wskazanie bohatera utworu. Z kontekstu można wywnioskować, że chodzi tu o ludzi, którym udało się przeżyć wojnę. Tematem wiersza jest wojna i jej wpływ na losy ludzi i narodów. Niezależnie od czasu i miejsca, w którym się toczy, zawsze pozostawia po sobie gruzy, krew i trupy, obraz ruiny i zniszczenia dobytku ludzkiego oraz osiągnięć cywilizacyjnych. Wizja przedstawiona przez poetkę jest przerażająca, a zarazem optymistyczna. Z jednej strony ukazany jest obraz zniszczenia, ale równocześnie trwa usuwanie skutków tragedii, odbudowa, czyli powrót do normalnego życia. Niestety, zwyczajna ciężka praca nie wzbudza takiego zainteresowania jak walka. Autorka z ironią zauważa, że ludzie lubią dowiadywać się z mediów o tragediach, z zainteresowaniem oglądają różnego rodzaju krwawe widowiska. Tytuł wiersza to "Koniec i początek". Koniec czego? Z pewnością wojny, śmierci, zniszczeń i zła. Natomiast czego początek? Nowego życia, pokoju, normalności, ale... Może również nieustannie czającej się nowej wojny, wojny, która może przynieść ponowne zniszczenia, śmierć, czyli kolejny koniec. Jako jeden ze środków artystycznych zastosowana jest tu elipsa - opuszczenie wyrazu lub wyrazów bez uszczerbku dla zrozumienia części wypowiedzi - "Mosty trzeba z powrotem i dworce na nowo!"